Herbata

Herbata

Herbata czarna, czerwona, zielona, biała… Piją ją miliony. Choć dziś herbata jest wypierana przez inne napoje, szczególnie napoje gazowane i owocowe, to dalej jest niezastąpiona. Pobudza osłabiony organizm, działa kojąco, łagodzi dolegliwości po zatruciach. W mroźne dni rozgrzewa, w upalne niesie chłód a rano rozbudza.

W Chinach herbata jest znana od 5 tysięcy lat. Chińczycy otaczali ją wielkim szacunkiem, to napój, którym mogli uczcić wyjątkowe okazje. W VIII wieku naszej ery trafiła do Japonii, tam dalej rozwijano kulturę jej picia. Japończycy traktowali ją mistycznie, wręcz jak świętość. Na zachód trafiła dopiero w XVI wieku, dzięki Holendrom. W Europie największą popularność zyskała w Anglii i Rosji. Szybko też dotarła do Polski.

Rodzaje i zalety

Nazwa herbata została przypisana napojom, których podstawę stanowią liście lub pączki krzewu herbacianego.  Rozróżniamy herbatę czarną, zieloną, czerwoną i białą. Są to herbaty tego samego krzewu różniące się innym procesem obróbki i powstałym dzięki temu odmiennym właściwościom.

  • Herbata czarna – jest poddana pełnej fermentacji. Napar ma właściwości przeciwzapalne, ściągające i przeciwbiegunkowe.
  • Herbata zielona – liście są tylko suszone, nie poddaje się ich procesowi fermentacji. Cechuje się bardziej gorzkim smakiem i jaśniejszą barwą. Ma dużo właściwości leczniczych: działa przeciwbakteryjnie i przeciw wirusowo, obniża poziom cholesterolu, chroni przed zawałem serca, zapobiega nowotworom i hamuje ich rozwój. Napar jest bogaty w garbniki, sole mineralne i witaminy.
  • Herbata czerwona – tu proces fermentacji jest krótszy niż w przypadku herbaty czarnej. Chociaż jej smak może wydawać się drażniący to pobudza ona procesy trawienne. Ma korzystny wpływ na organizm człowieka, wzmacnia pracę wątroby i pomaga spalać tłuszcz.
  • Herbata biała – najlepszy i najdroższy gatunek herbaty, poddana jest tylko procesowi więdnięcia i suszenia, otrzymuje się ją wczesną wiosną kiedy roślina budzi się ze snu zimowego.

Wady

Pamiętajmy, że jak ze wszystkim, co za dużo to nie zdrowo. Herbata wypijana podczas posiłków może ograniczyć wchłanianie składników mineralnych (np. żelaza) lub witamin. Dlatego delektujmy się poranną lub popołudniową herbatką a do obiadu podajmy kompot. Tanina w niej zawarta powoduje powstawanie przebarwień na zębach. Zbyt mocna herbata może także powodować dolegliwości żołądkowe, ma działanie moczopędne (ściągające) i wypijanie kilku herbat dziennie, poza swoimi pozytywnymi właściwościami, może odwadniać nasz organizm.

Zasady przygotowania herbaty

W zależności od rodzaju stosujmy się do wytycznych:

Rodzaj herbaty Temperatura wody Czas parzenia Uwagi
Czarna 95oC 3-5 min
Zielona 60 – 80oC 3 min Można parzyć 3 razy
Czerwona 95oC 3 min Można parzyć wielokrotnie
Biała 85oC 5-7 min Można parzyć 3 razy

Do parzenia herbaty wykorzystuje się zwykle jedną łyżeczkę surowca (1,5 g) na 200 ml. Do zaparzenia stosujemy świeżą wodę, którą po zagotowaniu zalewamy herbatę. Wielokrotne gotowanie wody powoduje, że ma ona coraz mniej tlenu i składników mineralnych, co wpływa niekorzystnie na jakość naparu. Liście herbaty zalewamy wolno z wysokości 7 – 8 cm, tak aby się napowietrzyły. Pamiętajmy, że jeśli skrócimy okres parzenia do 2 – 3 minut to herbata będzie miała działanie pobudzające. Dzieje się tak ponieważ do wywaru przechodzi zawarta w liściach teina. Natomiast napar parzony 4 -6 minut ma działanie uspokajające, wtedy do wywaru przechodzi tanina, wiążąc teinę i osłabiając jej działanie.

Tanina ma właściwości przeciwzapalne, ściągające i przeciwbiegunkowe. Jednak to właśnie ona nadaje naparom cierpki smak i jeżeli herbata parzona jest zbyt długo jej walory smakowe zdecydowanie się pogorszą. Dlatego do zaparzania herbaty zaleca się stosowanie czajniczków, wcześniej przepłukanych wrzątkiem i ewentualnie podgrzanych.  Rodzaj naczynia i materiał , z którego wykonany jest czajniczek też ma wielkie znaczenie. Najlepsze jest szkło lub porcelana pękatym kształcie. To tylko najważniejsze zasady parzenia herbaty, można opisywać by je długo. Dla smakoszy herbaty warto je zgłębić, delektować się smakiem i rytuałem parzenia. Jednak dla minimalistów, od pewnego czasu, bardzo popularna stała się herbata ekspresowa, którą parzymy w kubku lub szklance 2 – 3 minuty, a następnie wyjmujemy torebkę. Też jest smaczna 🙂 Zajęta pracą lub „odpoczywająca” z trójką moich urwisów, cieszę się, mogąc delektować się takim gorącym, aromatycznym, szybkim do przygotowania naparem. A czajniczek wyciągam mając więcej czasu.